Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü CTL16714 6 3+0 3 Seçmeli Ders Linki (Türkçe) : Kopyala Ders Linki (İngilizce) : Kopyala Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Yüksek Lisans Öğretim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Amacı Ağız Araştırmaları II dersinin temel amacı; öğrencilere Anadolu ağızlarının fonetik, morfolojik ve sentaktik yapısını betimleyici dilbilim yöntemleriyle analiz edebilecekleri ileri düzeyde bir kuramsal ve metodolojik derinlik kazandırmaktır. Bu çerçevede, Anadolu sahasındaki dilsel varyasyonun bilimsel tasnif sistemleri üzerinden kavranması, Türk transkripsiyon işaretleri ve Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA) standartlarında teknik uygulama yetkinliği sağlanması ve dildeki tarihsel sürekliliğin yerel veriler ışığında deşifre edilmesi hedeflenmektedir. Dersin nihai gayesi, öğrenciyi teorik bilgiyi sahada işleyen aktif birer araştırmacı kimliğine taşıyarak; birincil ağız verilerini derleme, çekim morfolojisi unsurlarını bilimsel bir disiplinle çözümleme ve elde edilen bulguları akademik platformlarda savunma yetilerini en üst seviyeye çıkarmaktır. Dersin İçeriği Ağız Araştırmaları II dersi; Anadolu ağızlarının güncel ve tarihsel tasnif sistemlerinin kuramsal incelemesiyle başlayarak, yerel dil varyasyonlarını bilimsel standartlarda yazıya aktarmayı sağlayan Türk transkripsiyon işaretleri ve Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA) sistemlerinin uygulamalı eğitimini kapsamaktadır. Dersin yapısal analiz safhasında; Anadolu ağızlarının ses bilgisi (fonetik), biçim bilgisi (morfoloji) ve söz dizimi (sentaks) özellikleri, betimleyici dil bilimi yöntemleri ve temel izogloslar üzerinden detaylandırılmaktadır. Eğitim sürecinin uygulama aşamasında ise, öğrencilerin belirlenmiş ağız bölgelerinden derlenen birincil veriler doğrultusunda hazırladıkları çekim morfolojisi analizleri ve bilimsel sunumlar merkezî bir yer tutmaktadır. Bu çerçevede ders; yerel ağız verilerinin standart Türkiye Türkçesi ve tarihî Türk dili evreleriyle sentezlenmesini, saha araştırması metodolojisinin etik kurallarla yürütülmesini ve elde edilen dilsel bulguların akademik bir perspektifle değerlendirilmesini içeren bütüncül bir içeriğe sahiptir. Dersin Ön Koşulları Dersin ön koşulu bulunmamaktadır. Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Abdulkadir ATICI Dersi Verenler Prof. Dr. Abdulkadir ATICI Dersin Yardımcıları Dr. Öğr. Üyesi Meryem HAMİŞOĞLU Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Ay, Özgür, Türkiye Türkçesi Ağızlarında Fiil Çekimi, TDK Yayınları, Ankara, 2009 Ercilasun Ahmet Bican Kars İli Ağızları TDK Yay., Ankara, 2002 Eren Emin Zonguldak Bartın Karabük İlleri Ağızları, TDK Yay Ankara 1997 Erten Münir Diyarbakır Ağzı, TDK Yay., Ankara, 1994 Gemalmaz Efrasiyap Erzurum İli Ağızları, TDK Yay., Ankara, 1995 Gülensoy Tuncer, Ercan Alkaya Türkiye Türkçesi Ağızları Bibliyografyası, 2. bs., Akçağ Yay. Ankara 2003 Günay Turgut Rize İli Ağızları, TDK Yay., Ankara, 2002 Kalay Emin Edirne İli Ağızları, TDK Yay., Ankara, 1998 Karahan Leylâ Anadolu Ağızlarının Sınıflandırması, TDK Yay., Ank.,1996 Korkmaz Zeynep Nevşehir ve Yöresi Ağızları, Ank. Ün. DTCF Yay., Ank. 1977 Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni, TDK Yay., Ank.,1999 Notlar Canan İleri, (2022), Türkiye Türkçesi Ağızlarını İnceleme Yöntemi, Pegem Akademi. Döküman Komisyon, (2022), Türkiye Türkçesi Ağızlarından Seçmeler, (Ed. Leyla Karahan, Özgür Ay), Ankara: TDK Yayınları. Ödev Ders sunumları, metin tahlilleri

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler % 0 Mühendislik Bilimleri % 0 Mühendislik Tasarımı % 0 Sosyal Bilimler % 100 Eğitim Bilimleri % 0 Fen Bilimleri % 0 Sağlık Bilimleri % 0 Alan Bilgisi % 0

Değerlendirme Ölçütleri Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı Ara Sınav 1 % 40 Kısa Sınav 0 % 0 Ödev 0 % 0 Devam 0 % 0 Uygulama 0 % 0 Proje 0 % 0 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60 Arazi Çalışması 0 % 0 Atölye Çalışması 0 % 0 Laboratuvar 0 % 0 Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0 Toplam 2 % 100

AKTS Hesaplama İçeriği Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü Ders Süresi 14 3 42 Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84 Ödevler 4 12 48 Ara Sınavlar 1 3 3 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3 Kısa Sınav 0 0 0   180 | AKTS Kredisi : 6

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Döküman 1 Dönem Tanıtımı, Yol Haritası ve Metodolojik Giriş Anlatım, Tartışma Ders izlencesinin incelenmesi ve kaynakça taraması 2 Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması ve Ekoller Anlatım, Karşılaştırmalı Analiz Leyla Karahan ve Ahmet Caferoğlu tasnif metinleri 3 Türk Transkripsiyon İşaretleri ve Uygulama Uygulama, Anlatım TürkTranskripsiyon Alfabesi Kılavuzu 4 Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA) Standartları Uygulama, Örnekleme IPA ses tabloları ve transkripsiyon alıştırmaları 5 Anadolu Ağızlarının Ses Bilgisi (Fonetik) Anlatım, Uygulama Bölgesel ses olayları üzerine makaleler ve saha kayıtları 6 Anadolu Ağızlarının Biçim Bilgisi (Morfoloji) Anlatım, Tartışma Morfolojik analiz örnekleri ve yapı bilgisi notları 7 Anadolu Ağızlarının Söz Dizimi (Sentaks) Anlatım, Örnek Olay Analizi Söz dizimi üzerine kuramsal metinler ve cümle fişleri 8 Ara Sınav Sınav / Değerlendirme Dönem içi konuların genel tekrarı 9 Belirlenmiş ve Öğrenciler Tarafından Hazırlanmış Ağız İncelemelerinin Sunumu - I Sunum, Soru-Cevap, Eleştirel Analiz Öğrenci ödev dosyaları, sunum materyalleri vs 10 Belirlenmiş ve Öğrenciler Tarafından Hazırlanmış Ağız İncelemelerinin Sunumu - II Sunum, Soru-Cevap, Eleştirel Analiz Öğrenci ödev dosyaları, sunum materyalleri vs 11 Belirlenmiş ve Öğrenciler Tarafından Hazırlanmış Ağız İncelemelerinin Sunumu - III Sunum, Soru-Cevap, Eleştirel Analiz Öğrenci ödev dosyaları, sunum materyalleri vs 12 Belirlenmiş ve Öğrenciler Tarafından Hazırlanmış Ağız İncelemelerinin Sunumu - IV Sunum, Soru-Cevap, Eleştirel Analiz Öğrenci ödev dosyaları, sunum materyalleri vs 13 Belirlenmiş ve Öğrenciler Tarafından Hazırlanmış Ağız İncelemelerinin Sunumu - V Sunum, Soru-Cevap, Eleştirel Analiz Öğrenci ödev dosyaları, sunum materyalleri vs 14 Genel Değerlendirme, Sentez ve Soru-Cevap Tartışma, Beyin Fırtınası Dönem boyu elde edilen verilerin sentezi 15 Final Sınavı Sınav / Değerlendirme Sınav / Değerlendirme

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama 1 Anadolu ağızlarının sınıflandırma kriterlerini ve temel grup (Doğu, Batı, Kuzeydoğu) özelliklerini kuramsal düzeyde kavrar. 2 Türk Transkripsiyon ve Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA) işaretlerini kullanarak ağız metinlerini bilimsel standartlarda yazıya aktarabilir. 3 Anadolu ağızlarının ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi özelliklerini karşılaştırmalı ve betimleyici dil bilimi yöntemleriyle analiz eder. 4 Belirlenmiş bir ağız bölgesine dair dilsel verileri derleme, tasnif etme ve inceleme süreçlerini bağımsız olarak yürütür. 5 İncelenen bir ağız bölgesine ait çekim morfolojisi unsurlarını sistematik bir şekilde çözümler, yorumlar ve akademik bir üslupla sunar. 6 Yerel ağız verilerini, standart dil ve tarihî Türk dili evreleriyle sentezleyerek dildeki değişimi ve sürekliliği bilimsel düzlemde değerlendirir.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 Ö1 4 4 5 4 4 5 4 5 5 5 5 4 4 5 Ö2 5 4 5 4 5 5 4 5 4 4 5 5 4 5 Ö3 4 5 3 5 5 4 5 4 5 5 4 5 4 5 Ö4 5 4 4 4 4 5 5 5 4 4 4 5 5 5 Ö5 3 4 4 5 5 4 4 4 5 5 5 5 4 5 Ö6 5 4 3 4 4 5 5 5 4 4 4 5 4 5

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek