Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü CTL16718 6 3+0 3 Seçmeli Ders Linki (Türkçe) : Kopyala Ders Linki (İngilizce) : Kopyala Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Yüksek Lisans Öğretim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Amacı Türk folklor edebiyatının tahkiyeli anlatı türleri arasında önemli bir külliyata sahip olan efsane türü külliyat bakımından önemli bir yere sahip ürünlerden biridir. Türk Dünyası efsaneleri hacim bakımından çok uzun ürünler olmasa da sahip oldukları zengin motif yapılarıyla dikkat çekmektedir. Bu motiflerin ve olay örgüsünün bilhassa mitlerle olan benzerliği mit ve efsane türlerinin de bazı boylarda farklı adlandırmalarla karşılanmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda bu derste yalnızca Türk Dünyası efanelerinin metin örnekleri boylar arasında mukayeseli olarak ele alınmayacak aynı zamanda diğer tahkiyeli türlerle olan ilişkilerine de temas edilecektir. Dersin İçeriği Öncelikle efsane türünün genel bir tanımı yapıldıktan sonra efsanenin diğer tahkiyeli türlerle olan münasebeti işlenecektir. Buradan hareketle genel efsane tanım ve örneklerden yola çıkılarak Türk Dünyası efsane geleneği içerik, işlev, şekil ve icra bağlamında irdelenecektir. Dersin Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Erhan AKTAŞ Dersi Verenler Doç.Dr. ERHAN AKTAŞ Dersin Yardımcıları Doç. Dr. Erhan AKTAŞ Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Sakaoğlu, Saim; Anadolu-Türk Efsanelerinde Taş Kesilme Motifi ve Bu Efsanelerin Tip Katalogu. Ankara: Kültür Bakanlığı MİFAD Yayınları, 1980.Sakaoğlu, Saim; “Efsane-Menkıbe Bağı.” V. Milletlerarası Türk Halk Edebiyatı Kongresi Halk Edebiyatı Seksiyon Bildirileri II. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1997, ss. 241-246. Sakaoğlu, Saim; “İnsan Asıllı Kuş Efsaneleri”. Türk Halk Edebiyatında ve Folklorunda Yeni Görüşler 1. Ankara: 1985, ss. 450-456.Petikainen, Juha; “Efsanenin Yapısı ve Fonksiyonu.” Çev. İsmail Görkem, Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Milli Folklor, 2003, ss. 223-240. Notlar Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Döküman - Ödev Yok

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler % 0 Mühendislik Bilimleri % 0 Mühendislik Tasarımı % 0 Sosyal Bilimler % 100 Eğitim Bilimleri % 0 Fen Bilimleri % 0 Sağlık Bilimleri % 0 Alan Bilgisi % 0

Değerlendirme Ölçütleri Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı Ara Sınav 1 % 40 Kısa Sınav 0 % 0 Ödev 0 % 0 Devam 0 % 0 Uygulama 0 % 0 Proje 0 % 0 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60 Arazi Çalışması 0 % 0 Atölye Çalışması 0 % 0 Laboratuvar 0 % 0 Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0 Toplam 2 % 100

AKTS Hesaplama İçeriği Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü Ders Süresi 14 3 42 Sınıf Dışı Ç. Süresi 25 5 125 Ara Sınavlar 1 3 3 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3 Ödevler 0 0 0 Kısa Sınav 0 0 0   173 | AKTS Kredisi : 6

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Döküman 1 Efsane nedir? Efsanenin içerik, şekil,icra ve işlev özellikleri Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 2 Türk Dünyası kavramı ve Türk Dünyası efsaneleri üzerine genel bilgiler Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 3 Türk Dünyası efsane geleneğindeki kavram, terim ve bunların inceleme yöntemleri Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 4 Anadolu sahası efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 5 Azerbaycan sahası efsane geleneğinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 6 Türkmenistan efsane geleneğinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 7 İdil-Ural sahası efsane geleneğinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 8 Ara sınav - - 9 İdil-Ural sahası efsane geleneğinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 10 Karluk grubu Türk efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 11 Kıpçak grubu Türk efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 12 Kıpçak grubu Türk efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 13 Güney Sibirya Türk grubu efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 14 Güney ve Kuzey Sibirya Türk efsanelerinin metinler çerçevesince incelenmesi Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. Alptekin, Ali Berat; Taşeli Platosu Masallarında Motif ve Tip Araştırması. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1982.// Bascom, William; “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” Çev. R. Nur Aktaş vd. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Hzl. Gülin Öğüt Eker vd. Ankara: Millî Folklor Yayınları, 2003, ss. 468-505. // Sakaoğlu, Saim; Efsane Araştırmaları. Konya: Kömen Yayınevi, 2009. 15 Genel tekrar - -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama 1 Efsane kavramını öğrenir. 2 Türk Dünyası kavramı hakkında bilgi edinir. 3 Türkiyedeki efsane geleneği hakkında bilgi edinir. 4 Türkiye dışındaki Türk grupları arasındaki efsane geleneğini öğrenir. 5 Türk Dünyası efsane geleneği arasında mukayeseli inceleme yapar.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 Ö1 4 1 1 1 5 2 4 3 4 4 2 4 1 4 Ö2 4 1 1 1 4 3 4 3 5 4 2 4 1 4 Ö3 4 1 1 1 3 3 4 3 4 4 2 4 1 4 Ö4 5 1 1 1 4 4 4 3 4 4 2 4 1 4 Ö5 5 1 1 1 4 5 4 3 4 4 2 4 1 4

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek