Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü KDU21716 6 3 3 Seçmeli Ders Linki (Türkçe) : Kopyala Ders Linki (İngilizce) : Kopyala Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Yüksek Lisans Öğretim Türü Uzaktan Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Amacı Bilim diplomasisini uluslararası ilişkiler ve küresel yönetişim bağlamında kavramsal, kuramsal ve ampirik boyutlarıyla ele almak; bilimin dış politika süreçleriyle kurduğu çok katmanlı ilişkiyi analiz edebilecek eleştirel ve analitik bir perspektif kazandırmaktır. Ders, bilim diplomasisini yalnızca iş birliği ve iyi niyet söylemleriyle sınırlı bir alan olarak değil; güç, bilgi, norm üretimi ve kriz yönetimi eksenlerinde işleyen bir uluslararası pratik olarak incelemeyi hedefler. Bu çerçevede farklı aktörlerin (devletler, uluslararası kuruluşlar, bilimsel ağlar) bilim diplomasisini nasıl ve hangi amaçlarla kullandığını değerlendirebilmek amaçlanmaktadır. Ders, kuramsal çerçeve ile somut uygulamalar arasındaki ilişkiyi kurmayı ve karşılaştırmalı analiz becerisi geliştirmeyi amaçlar. Dersin İçeriği Ders iki temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bilim diplomasisinin kavramsal ve kuramsal temelleri ele alınmakta; bilginin uluslararası ilişkilerdeki ve diplomasideki rolü, bilim diplomasisinin ortaya çıkışı, temel tanımlar, realizm, liberalizm ve kurumsalcılık gibi kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde tartışılmaktadır. Ayrıca bilim diplomasisinin yumuşak güç ve kamu diplomasisiyle ilişkisi, kavramsal sınırları ve eleştirileri incelenmektedir. İkinci bölümde ise bilim diplomasisi vaka temelli olarak analiz edilmektedir. Bu kapsamda uluslararası bilim kuruluşları, Avrupa Birliği’nin bilim diplomasisi yaklaşımı, büyük bilim projeleri, küresel sorunlar (iklim değişikliği, pandemiler, çevre ve enerji) ve ulusal bilim diplomasisi modelleri ele alınmaktadır. Dersin Ön Koşulları - Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Neriman HOCAOĞLU Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Altuğ KOÇ Dersin Yardımcıları - Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Muzaffer Şeker, Mürsel Doğrul (Ed.), Science Diplomacy for Global Challenges, Türkiye Bilimler Akademisi, 2025.Zeynep Olgun, Yüksek Öğretimde Bilim Diplomasisi, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2024.Emre Konucuk, Bilim Diplomasisinde Türkiye ve İngiltere’nin Politikaları ve Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2022.Seray Yıldırım, Applicability of Science Diplomacy and Commitments of Paris Agreement in Realist Theory: Turkey Case, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2019.Zafer Uygun, Science Diplomacy: A Proactive Policy Approach for International Cooperation in Science and Technology and an Alternative Model for Turkey, Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2015.Elif Özkaragöz Doğan, Science Diplomacy in the Global Age: Examples from Turkey and the World, Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2015. Notlar - Döküman - Ödev -

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler % 0 Mühendislik Bilimleri % 0 Mühendislik Tasarımı % 0 Sosyal Bilimler % 100 Eğitim Bilimleri % 0 Fen Bilimleri % 0 Sağlık Bilimleri % 0 Alan Bilgisi % 0

Değerlendirme Ölçütleri Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı Ara Sınav 1 % 40 Kısa Sınav 0 % 0 Ödev 0 % 0 Devam 0 % 0 Uygulama 0 % 0 Proje 0 % 0 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60 Arazi Çalışması 0 % 0 Atölye Çalışması 0 % 0 Laboratuvar 0 % 0 Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0 Toplam 2 % 100

AKTS Hesaplama İçeriği Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü Ders Süresi 14 3 42 Sınıf Dışı Ç. Süresi 15 9 135 Ödevler 0 0 0 Ara Sınavlar 1 1 1 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1 Kısa Sınav 0 0 0   179 | AKTS Kredisi : 6

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Döküman 1 Ders ve kaynakça tanıtımı, derse giriş. Bilim, bilgi felsefesi. Bilimsel araştırma. Anlatım ve Tartışma Hüseyin Gül, Bilim ve Araştırma Etiği, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2021, 103-120. Emre Erdoğan, Pınar Uyan Semerci, Toplumsal Araştırma Yöntemleri İçin Bir Rehber, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 1-68. 2 Toplum ve toplumsallık. Diyalojik benlik teorisi. Hakikat siyaseti ve yapı söküm. Anlatım ve Tartışma Mehmet Zeki Duman, Eren Rızvanoğlu, Bir Olgu Olarak Toplum ve Toplumun Neliği Üzerine Bir Sorgulama, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 64, 2024, 14-29. Selen Beyazbal, Çavuş Şahin, Diyalojik Benlik Teorisi ve Öğretmen Kimliği: Sistematik Derleme Çalışması, Eğitimde Kuram ve Uygulama, C. 19, S. 1, 2023, 140-156. Altuğ Koç, Michel Foucault’nun “Biyopolitika” Kavramının Teorik Çerçevesi, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, C. 2, S. 2, 193-218. Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği (1945-1991), Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2023, 1. Bölüm. 3 Uluslararası ilişkiler, dış politika ve diplomasi Bilim Diplomasisi kavramı Bilim için diplomasi; diplomasi için bilim; diplomaside bilim süreçleri Anlatım ve Tartışma Vaughan Turekian, The Evolution of Science Diplomacy, Global Policy, C. 9, 2018, 5-7. Matthew Adamson, Roberto Lalli, Global Perspectives On Science Diplomacy: Exploring The Diplomacy-Knowledge Nexus In Contemporary Histories Of Science, Centaurus, C. 63, 2021. Zeynep Olgun, Şefika Şule Erçetin, Türkiye’de Yükseköğretim Kurumlarının Bilim Diplomasisi Uygulamaları, Yönetim Bilimleri Dergisi, C. 22, S. 53, 2024. Sir Peter Gluckman, Science Diplomacy and The Global State of Affairs, Science Diplomacy for Global Challenges, 17-25. 4 Kuramsal yaklaşımlar I: Realizm ve güç perspektifinden rekabetçi bilim diplomasisi. Anlatım ve Tartışma Jiří Janác, Doubravka Olšáková, On The Road To Stockholm: A Case Study Of The Failure Of Cold War International Environmental Initiatives (Prague Symposium, 1971), Centaurus, 2020. Mustafa Verşan Kök, From Cooperation To Contestation: The Normative Turn In Science Diplomacy (2010–2025), Science Diplomacy for Global Challenges, 83-96. Matthias Leese, Between a Carrot and a Stick: Science Diplomacy and Access to EU Research Funding, Global Policy, C. 9, 2018, 48-52. 5 Kuramsal yaklaşımlar II: Liberalizm ve kurumsalcılık perspektifinden bilim diplomasisinde iş birliği. Anlatım ve Tartışma Ann E. Robinson, Attempting Neutrality: Disciplinary And National Politics In A Cold War Scientific Controversy, Centaurus, C. 63, 2020. Cláudia Castelo, Frederico Agoas, Inter-African Cooperation In The Social Sciences In The Era Of Decolonization: A Case Of Science Diplomacy, Centaurus, C. 63, 2020. Elif Özkaragöz Doğan, Zafer Uygun, İbrahim Semih Akçomak, Can Science Diplomacy Address The Global Climate Change Challenge?, Environmental Policy and Governance, C. 31, 2020. Mustafa Verşan Kök, From Cooperation To Contestation: The Normative Turn In Science Diplomacy (2010–2025), Science Diplomacy for Global Challenges, 83-96. Carolin Kaltofen, Michele Acuto, Rebalancing the Encounter between Science Diplomacy and International Relations Theory, Global Policy, C. 9, 2018, 15-22. 6 Kuramsal yaklaşımlar III: Yumuşak güç, kamu diplomasisi ve bilim diplomasisi Anlatım ve Tartışma Fabiola Gianotti, Luciano Maiani, Science for Peace, Science Diplomacy for Global Challenges, 37-44. Helena B. Nader, Science Diplomacy and Advocacy in a Changing Geopolitical Era, Science Diplomacy for Global Challenges, 57-70. Carolin Kaltofen, Michele Acuto, Rebalancing the Encounter between Science Diplomacy and International Relations Theory, Global Policy, C. 9, 2018, 15-22. 7 Bilim diplomasisinin sınırları ve eleştiriler Anlatım ve Tartışma E. William Colglazier, Science, Technology, Innovation, And Diplomacy For Sustainable Development: Successes And Challenges, Science Diplomacy for Global Challenges, 27-36. Carolin Kaltofen, Michele Acuto, Science Diplomacy: Introduction to a Boundary Problem, Global Policy, C. 9, 2018, 8-14. 8 Ara Sınav - - 9 Bilim diplomasisi aktörleri I: Devletler, uluslararası bilim/düşünce kuruluşları, üniversiteler, bilim insanları ve bilim ataşeliği Anlatım ve Tartışma Mürsel Doğrul, Young Academies And Their Roles In The Science Diplomacy Ecosystem, Science Diplomacy for Global Challenges, 119-140. Işıl Kurnaz, Levent Kurnaz, Science Communication and Science Advice Requires Specific Tools: How Can We Help Early Career Researchers, Science Diplomacy for Global Challenges, 141-148. Deniz Eldeniz, Meltem Hafızmehmetoğlu, Özlem Yalçınkaya, The Role and Importance of Libraries in Science Diplomacy in the Context of Sustainable Development Goals, Science Diplomacy for Global Challenges, 237-262. William R. Moomaw, Scientist Diplomats or Diplomat Scientists: Who Makes Science Diplomacy Effective?, Global Policy, C. 9, 2018, s. 78-80. J. P. Singh, UNESCO: Scientific Humanism and its Impact on Multilateral Diplomacy, Global Policy, C. 9, 2018, 53-59. Leonie Maria Tanczer, Irina Brass, Madeline Carr, CSIRTs and Global Cybersecurity: How Technical Experts Support Science Diplomacy, Global Policy, C. 3, 2018, 60-66. S. Waqar H. Zaidi, Scientists As Political Experts: Atomic Scientists And Their Claims For Expertise On International Relations, 1945–1947, Centaurus, C. 63, 2021, 17-31. 10 Bilim diplomasisi aktörleri II: Avrupa Birliği Anlatım ve Tartışma Rabia Taş, Avrupa Birliği’nde Diplomasinin Bilim ve Teknoloji Tabanlı Dönüşümü: Bilim Diplomasisi ve Dijital Diplomasi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 24, 2024, 129-145. 11 Bilim diplomasisi aktörleri III: ABD ve Çin Anlatım ve Tartışma Zeliha Koçak Tufan, Amerika ve Türkiye Gözlemleri Üzerinden Araştırmacı, Fon Sağlayıcı ve Bürokrasi Üçgeninde Bilim Diplomasisinin Araçları, TEKA Dergisi, C. 3, S. 2, 2024, 70-81. Pınar Temocin, Walter James, LNG And Strategic Diplomacy Between The U.S.-Japan: Past, Present, And Future, Science Diplomacy for Global Challenges, 209-220. Ping Su, Maximilian Mayer, Science Diplomacy and Trust Building: ‘Science China’ in the Arctic, Global Policy, C. 9, 2018, 23-28. 12 Bilim diplomasisi aktörleri IV: Hindistan, Japonya ve Rusya Anlatım ve Tartışma Pınar Temocin, Walter James, LNG And Strategic Diplomacy Between The U.S.-Japan: Past, Present, And Future, Science Diplomacy for Global Challenges, 209-220. Sneha Sinha, Historicizing Indian Science Congress Association and International Relations in Science, Science Diplomacy For Global Challenges, 289-304. 13 Türkiye’de Bilim Diplomasisi Anlatım ve Tartışma Zeliha Koçak Tufan, Strengthening Global Ties: The Critical Need for Science Diplomacy and Türkiye’s Potential, Science Diplomacy For Global Challenges, 71-82. Gonca Yıldırım, Deniz Akbulut, Bilim Diplomasisi ve Bilim Halkla İlişkileri Bağlamında “American Association for the Advancement of Science” (AAAS) ve “Royal Society” Örnekleri Üzerinden Türkiye İçin Bir Model Önerisi, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, S. 6, 2021, 75-106. Derya Buyuktanir Karacan, Science Diplomacy as a Foreign Policy Tool for Turkey and the Ramifications of Collaboration with the EU, Humanities and Social Sciences Communications, C. 8, 2021. Ferhat Kökyay, Ahmet Can Uysal, Nazlıcan Ece Kökyay, Bilim Diplomasisi Bağlamında Ortak Araştırma İstasyonlarının Türkiye’nin Antarktika Vizyonuna Katkısı, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 11, S. 1, 2023, 232-250. Ebru Caymaz, Burcu Özsoy, Türkiye’nin Kutup Bilim Diplomasisi, İletişim ve Diplomasi, S. 7, 2022, 5-24. 14 Uluslararası bilim projeleri ve diplomatik süreçler Anlatım ve Tartışma Roberto Lalli, Crafting Europe from CERN to Dubna: Physics as Diplomacy in the Foundation of the European Physical Society, Centaurus, C. 63, 2021, 103-131. Katharina E. Höne, Jovan Kurbalij, Accelerating Basic Science in an Intergovernmental Framework: Learning from CERN’s Science Diplomacy, Global Policy, C. 9, 2018, 67-72. 15 Küresel sorunlar ve Bilim Diplomasisi Anlatım ve Tartışma Özlem Tuğçe Keleş, Climate Change as a New Communication Tool in the Context of Science Diplomacy, Science Diplomacy for Global Challenges, 263-274. Sam Robinson, Scientific Imaginaries and Science Diplomacy: The Case of Ocean Exploitation, Centaurus, C. 63, 2021, 150-170. 16 Final Sınavı - -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama 1 Bilim diplomasisi kavramını, farklı tanımlar, kuramsal yaklaşımlar ve eleştiriler ışığında açıklayabilmek ve benzer kavramlardan (kamu diplomasisi, yumuşak güç vb.) ayırt edebilmek. 2 Bilim diplomasisini realizm, liberalizm ve kurumsalcılık gibi uluslararası ilişkiler kuramları çerçevesinde analiz edebilmek. 3 Uluslararası kuruluşlar, devletler ve bilimsel ağlar gibi farklı aktörlerin bilim diplomasisini hangi amaçlarla ve hangi araçlarla kullandığını vaka analizleri üzerinden değerlendirebilmek. 4 Küresel sorunlar (iklim değişikliği, sağlık krizleri, çevre, enerji) bağlamında bilim diplomasisinin rolünü, sınırlarını ve etkilerini eleştirel biçimde tartışabilmek. 5 Ulusal bilim diplomasisi uygulamalarını uluslararası örneklerle karşılaştırarak analitik bir değerlendirme yapabilmek.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 Ö1 5 4 4 3 4 4 3 3 Ö2 5 4 4 3 4 4 3 3 Ö3 4 4 4 3 4 4 3 3 Ö4 4 4 5 3 4 4 3 3 Ö5 4 4 4 3 4 4 3 3

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek