BİLGİ SOSYOLOJİSİ

Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü
SOS20404 5 3+0 3 Zorunlu
Ders Linki (Türkçe) :
Ders Linki (İngilizce) :
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Öğretim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Amacı Bilgi sosyolojisi dersinin amacı, bilginin toplumsal yapılar, güç ilişkileri ve tarihsel süreçlerle nasıl şekillendiğini analiz etmektir. Öğrencilerin, bilgi üretim süreçlerini ve bilginin toplumsal değişimdeki rolünü anlamaları sağlanır. Bilginin ideoloji, kültür, ekonomi ve teknoloji ile ilişkisini eleştirel bir perspektifle değerlendirme becerisi kazandırılır. Toplumsal güç dengelerinin bilgi üretimi üzerindeki etkilerini incelemeleri ve bilgiye dair farklı epistemolojik yaklaşımları öğrenmeleri hedeflenir. Ayrıca, modern ve geleneksel toplumlarda bilginin anlamını ve işlevini karşılaştırmalı bir şekilde kavramaları amaçlanır.
Dersin İçeriği Bu dersin içeriği, bilginin sosyolojik kavramlarını ve teorilerini incelemeyi içerir. Bilgi üretim süreçlerinin tarihsel gelişimi, modernleşme ve toplumsal yapılar bağlamında ele alınır. Bilginin ideoloji, güç ve iktidar ilişkileriyle olan bağlantısı detaylı olarak incelenir. Teknolojik gelişmelerin ve dijital çağın bilgi üretimi ve dolaşımı üzerindeki etkileri tartışılır. Ayrıca, öğrencilerin bilgi sosyolojisi konularında eleştirel düşünme, araştırma ve analiz becerilerini geliştirmeleri için uygulamalı çalışmalar yapılır.
Dersin Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü -
Dersi Verenler Doç. Dr. Sedat Doğan
Dersin Yardımcıları -
Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar 1. Bilim Felsefesinin Tarihi. Felsefe Ansiklopedisi, Cilt II, Etik Yayınları, İstanbul, 2004.2. Aydın, Mustafa Bilgi Sosyolojisi ve Toplumumuzun Bilgi Sistemi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, 2008, s. 195-222.3. Akyüz, Niyazi; Gürsoy, Şahin & Çapcıoğlu, İhsan Sosyolojide Yönteme Giden Yollar Üzerine. Toplum Bilimleri Dergisi, Ocak-Haziran 2006-2009, 1-3, s. 79-95.4. Mühürdaroğlu, Anıl Durkheim Sosyolojisinde Düşüncenin Toplumsal Belirlenimi. Ümit Tatlıcan ve Vefa Saygın Öğütle (der.) Émile Durkheim’ı Yeniden Okumak içinde (ss. 155-187), Phoenix Yayınları, Ankara, 2018.5. Aksan, Gamze Max Weber ve Değerler Sosyolojisi: Bir Metodolojik İkilemin Düşündürdükleri. SEFAD, 2016 (35): 427-446. DOI: 10.21497/sefad.351266. Latour, Bruno Tarde ve Toplumsallın Sonu. Tesmeralsekiz dergisi içinde (Gabriel Tarde, Monadoloji ve Sosyoloji eserinin değerlendirmesi).7. Kutay, Mustafa İsmail & Özdemir Metlioğlu, Seçil Norbert Elias’ın Bilgi Sosyolojisi ve Karl Mannheim’a Eleştirisi. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 11, 2023, s. 33-46.8. Karcı, Bayram Eleştirel Gerçekçi Bilgi Teorileri. Turkish Academic Research Review (TARR), Cilt 2, Sayı 3, Aralık 2017, s. 89-108.9. Etil, Hüseyin & Demir, Metin Pierre Bourdieu’nün Bilim Sosyolojisine Katkısı: ‘Alan Teorisi’, ‘Habitus’ Cini ve ‘Refleksivite Talebi’. Cogito, Sayı 76, 2014.10. Bilgili, Alper Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 29. Sayı, 2014/2, s. 239-253.11. Balcı, Mehmet Emin Tarde’ı Neden Tardettik? Türk Sosyolojisine Dair Soy-kütüksel Bir Deneme. Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 29. Sayı, 2014/2, s. 293-325.12. Ülgener, Sabri F. Aydınlar Sosyolojisi ve Çağımız Aydını. (Makale, yayın bilgisi belirtilmemiş).13. Karaaslan, Ebuzer Bir Düşünce Tarihi Metodolojisi: Şerif Mardin’in Bilgi Sosyolojisi Perspektifi Üzerine Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47): 294-308, 2022.
Notlar -
Döküman -
Ödev Yok

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler% 0
Mühendislik Bilimleri% 0
Mühendislik Tasarımı% 0
Sosyal Bilimler% 100
Eğitim Bilimleri% 0
Fen Bilimleri% 0
Sağlık Bilimleri% 0
Alan Bilgisi% 0
Değerlendirme Ölçütleri
Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Kısa Sınav 0 % 0
Ödev 0 % 0
Devam 0 % 0
Uygulama 0 % 0
Proje 0 % 0
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Arazi Çalışması 0 % 0
Atölye Çalışması 0 % 0
Laboratuvar 0 % 0
Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0
Toplam 2 % 100
AKTS Hesaplama İçeriği
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ödevler 0 0 0
Ara Sınavlar 1 15 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 15 15
Kısa Sınav 0 0 0
  142 | AKTS Kredisi : 5

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Döküman
1 Giriş Konferans, soru-cevap -
2 Kısa Bilgi ve Bilimin Felsefesi Konferans, soru-cevap Bilim Felsefesinin Tarihi. Felsefe Ansiklopedisi, Cilt II, Etik Yayınları, İstanbul, 2004.
3 Batı’da ve Türkiye’de Bilgi Sosyolojisi Konferans, soru-cevap Aydın, Mustafa Bilgi Sosyolojisi ve Toplumumuzun Bilgi Sistemi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, 2008, s. 195-222.
4 Sosyolojik Bilgi ve Yöntem Konferans, soru-cevap Akyüz, Niyazi; Gürsoy, Şahin & Çapcıoğlu, İhsan Sosyolojide Yönteme Giden Yollar Üzerine. Toplum Bilimleri Dergisi, Ocak-Haziran 2006-2009, 1-3, s. 79-95.
5 Durkheim Konferans, soru-cevap Mühürdaroğlu, Anıl Durkheim Sosyolojisinde Düşüncenin Toplumsal Belirlenimi.
6 Weber Konferans, soru-cevap Aksan, Gamze Max Weber ve Değerler Sosyolojisi: Bir Metodolojik İkilemin Düşündürdükleri. SEFAD, 2016 (35): 427-446.
7 Tarde Konferans, soru-cevap Latour, Bruno Tarde ve Toplumsallın Sonu.
8 Ara Sınav Sınav Sınav
9 Mannheim ve Elias Konferans, soru-cevap Kutay, Mustafa İsmail & Özdemir Metlioğlu, Seçil Norbert Elias’ın Bilgi Sosyolojisi ve Karl Mannheim’a Eleştirisi. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 11, 2023, s. 33-46.
10 Eleştirel Gerçekçilik Konferans, soru-cevap Karcı, Bayram Eleştirel Gerçekçi Bilgi Teorileri. Turkish Academic Research Review (TARR), Cilt 2, Sayı 3, Aralık 2017, s. 89-108.
11 Bourdieu Konferans, soru-cevap Etil, Hüseyin & Demir, Metin Pierre Bourdieu’nün Bilim Sosyolojisine Katkısı: ‘Alan Teorisi’, ‘Habitus’ Cini ve ‘Refleksivite Talebi’. Cogito, Sayı 76, 2014.
12 Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Konferans, soru-cevap Bilgili, Alper Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 29. Sayı, 2014/2, s. 239-253.
13 Türkiye’de Tarde Konferans, soru-cevap Balcı, Mehmet Emin Tarde’ı Neden Tardettik? Türk Sosyolojisine Dair Soy-kütüksel Bir Deneme. Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 29. Sayı, 2014/2, s. 293-325.
14 Mardin Konferans, soru-cevap Karaaslan, Ebuzer Bir Düşünce Tarihi Metodolojisi: Şerif Mardin’in Bilgi Sosyolojisi Perspektifi Üzerine Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47): 294-308, 2022.
15 Ülgener Konferans, soru-cevap Ülgener, Sabri F. Aydınlar Sosyolojisi ve Çağımız Aydını.
16 Final sınavı Sınav -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama
1 Bilgi ve toplum arasındaki ilişkiyi literatüre dayanarak açıklar.
2 Bilginin toplumsal kökenini tarihsel ve güncel örneklerle ifade eder.
3 Antik toplumdan günümüz toplumuna geçiş süreçleri açısından bilginin rolünü tartışır.
4 Yeni teknolojilerin yarattığı toplumsal etkileri tartışır.
5 Bilgi ve bilim sosyolojisine dair araştırma problemleri tasarlayabilir.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

  P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Ö1 5551113551315353
Ö2 4541113541314443
Ö3 4541113441314442
Ö4 3434334431435544
Ö5 3355555324555555

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek