TÜRK DİLİNİN ŞEKİL BİLGİSİ

Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü
TDE20102 4 2+0 2 Zorunlu
Ders Linki (Türkçe) :
Ders Linki (İngilizce) :
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Öğretim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Amacı Türkçenin morfolojik yapısını anlamak ve tahlil etmek; kelime yapısını, kök ve ek sistemini ayrıntılı bir şekilde inceleyerek Türkçenin zengin yapısal özelliklerini kavramak. Öğrencilerin dilin biçimsel unsurlarını çözümleme ve sınıflandırma becerilerini geliştirmek.
Dersin İçeriği Bu ders, Türkçenin morfolojik yapısını ele alır. Kelime türleri, kök ve ek kavramları, eklerin türleri ve işlevleri gibi konular örneklerle incelenir. Ayrıca, türeme ve çekim ekleri, kelime türetme yolları ve yapı çözümlemeleri üzerinde durulur. Tarihî ve çağdaş Türkçedeki morfolojik özellikler karşılaştırmalı olarak ele alınır ve uygulamalı tetkik çalışmalarıyla desteklenir.
Dersin Ön Koşulları Ön koşul bulunmamaktadır.
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Ali KURT
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Soner TOKTAR
Dersin Yardımcıları -
Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Ergin, Muharrem, Türk Dil Bilgisi, 5. bs., Boğaziçi Yayınları, İstanbul 2024.Korkmaz, Zeynep, Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi, 4. bs., Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2014.Gencan, Tahir Nejat, Dilbilgisi, 3. bs., Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul 1975.Hatiboğlu, Vecihe, Türkçenin Ekleri, 2. bs., Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1981.Kornfilt, Jaklin, Turkish (Descriptive Grammars), Routledge, London 1997.Lewis, Geoffrey L., Turkish Grammar, Oxford University Press, Oxford 2001.Eker, Süer, Çağdaş Türk Dili, Grafiker Yayınları, 9. bs., Ankara 2015.Ediskun, Haydar, Türk Dilbilgisi, 13. bs., Remzi Kitabevi, İstanbul 2017.Dilâçar, Agop, “Gramer: Tanımı, Adı, Kapsamı, Türleri, Yöntemi, Eğitimdeki Yeri ve Tarihçesi”, TDAY Belleten 1971, 2. bs., Türk Tarih Kurumu, Ankara 1989, s. 83-145.Deny, Jean, Türk Dil Bilgisi (Modern Türk Dil Bilgisi Çalışmalarının Kapsamlı İlk Örneği), çev. Ali Ulvi Elöve, uy. Ahmet Benzer, Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2012.Banguoğlu, Tahsin, Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, 10. bs., Ankara 2015.Adalı, Oya, Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler, Papatya Yayıncılık, 2. bs., İstanbul 2004.
Notlar Ders kapsamında, dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders notları kullanılmaktadır. Ayrıca, ek kaynaklar ve makalelerden alınan bölümler de ders içeriğini desteklemek amacıyla sunulmaktadır.
Ön Hazırlık ve Dokümanlar Haftalık ders konularını içeren sunumlar
Ödev Ödev verilmemektedir.

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler% 0
Mühendislik Bilimleri% 0
Mühendislik Tasarımı% 0
Sosyal Bilimler% 100
Eğitim Bilimleri% 0
Fen Bilimleri% 0
Sağlık Bilimleri% 0
Alan Bilgisi% 0
Değerlendirme Ölçütleri
Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Kısa Sınav 0 % 0
Ödev 0 % 0
Devam 0 % 0
Uygulama 0 % 0
Proje 0 % 0
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Arazi Çalışması 0 % 0
Atölye Çalışması 0 % 0
Laboratuvar 0 % 0
Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0
Toplam 2 % 100
AKTS Hesaplama İçeriği
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 0 0 0
Ara Sınavlar 1 1 1
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1
Kısa Sınav 0 0 0
  128 | AKTS Kredisi : 4

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık ve Dokümanlar
1 Dilin Tanımı ve Özellikleri / Başlıca Dil Aileleri / Türk Dilinin Tarihî Dönemleri / Türkçe Gramerler Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
2 Şekil Bilgisinin Tanımı ve Özellikleri / Kök, ek, gövde ve kelimelerin özellikleri / Ek Türleri (Yapım ve Çekim Ekleri) Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
3 Yapım ekleri Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
4 Çekim ekleri (Ad çekimi) Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
5 Çekim ekleri (Fiil çekimi) Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
6 Basit Kipler (Bildirme ve Tasarlama) Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
7 Ek fiil / Birleşik Kipler / ±DIr Bildirme Eki Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
8 Ara sınav - -
9 Anlamlı Kelimeler: Adlar ve Sıfatlar Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
10 Anlamlı Kelimeler: Zamirler ve Zarflar Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
11 Anlamlı Kelimeler: Fiiller Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
12 Anlamlı Kelimeler: Fiiller Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
13 Görevli Kelimeler: Edat, Bağlaç ve Ünlemler Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
14 Metinler üzerinden ek-kök tahlili ve kelime türlerinin tespiti Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları
15 Metinler üzerinden ek-kök tahlili ve kelime türlerinin tespiti Ders, yazılı ve sözlü anlatım yöntemlerinin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Makale çıktıları

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama
1 Kelime kökü, ek ve kelime türleri kavramlarını bilir.
2 Kelime köklerini tespit edebilir
3 Ekleri türlerine ve işlevlerine göre tespit edebilir.
4 Kelime türlerini bulundukları yerlere göre tanımlayabilir.
5 Kelimeleri morfolojik açıdan tahlil edebilir.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

  P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Ö1 21154222422
Ö2 21154222422
Ö3 21154222422
Ö4 21154222422
Ö5 21154222422

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek