Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü TDE25306 3 3+0 3 Zorunlu Ders Linki (Türkçe) : Kopyala Ders Linki (İngilizce) : Kopyala Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Öğretim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Zorunlu Dersin Amacı Harezm Türkçesinin tarihi süreç içerisindeki yerinin anlaşılmasını sağlamak, bu dönemin dil özelliklerini öğretmek ve Harezm Türkçesi ile yazılmış eserleri tanıtıp incelemek. Dersin İçeriği Harezm Türkçesinin ses ve şekil özelliklerinin öğretilmesi, bu dönemde verilmiş eserlerin tanıtılması ve incelenmesi. Dersin Ön Koşulları Dersi almak için herhangi bir ön koşul bulunmamaktadır. Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Beytullah BEKAR Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Şeker Dersin Yardımcıları Arş. Gör. Tanju SERBEST Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Argunşah Mustafa, Gülden Sağol Yüksekkaya, Özcan Tabaklar, Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri, Kesit Yay., İstanbul 2010.Eckmann, János, “Das Chawarezmtürkische”, Philologiae Turcicae Fundamenta I, Wiesbaden 1959 (Çev. Mehmet Akalın, “Harezm Türkçesi” Târîhî Türk Şîveleri, Atatürk Üni. Yay. No:551, Ankara 1979, s. 183-223.Eckmann J. (1956). Nehcü’l-Feradis I, Tıpkıbasım. Önsözü yazan: János Eckmann, Ankara: TDK Tıpkıbasımlar Dizisi 35.Ata, A. (1998). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmaĥlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu). III. Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları:518.Ata, Aysu (1997), Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Notlar Eckmann J. (1956). Nehcü’l-Feradis I, Tıpkıbasım. Önsözü yazan: János Eckmann, Ankara: TDK Tıpkıbasımlar Dizisi 35. Döküman Eckmann, J., Çevriyazı (Tarihsiz). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmahlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu): II Metin, Yay. Semih Tezcan, Hamza Zülfikar, Ankara: TDK Yay. ;Ata, A. (1998). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmaĥlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu). III. Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları:518. Ödev Ödev verilmemektedir.

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler % 0 Mühendislik Bilimleri % 0 Mühendislik Tasarımı % 0 Sosyal Bilimler % 100 Eğitim Bilimleri % 0 Fen Bilimleri % 0 Sağlık Bilimleri % 0 Alan Bilgisi % 0

Değerlendirme Ölçütleri Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı Ara Sınav 1 % 40 Kısa Sınav 0 % 0 Ödev 0 % 0 Devam 0 % 0 Uygulama 0 % 0 Proje 0 % 0 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60 Arazi Çalışması 0 % 0 Atölye Çalışması 0 % 0 Laboratuvar 0 % 0 Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0 Toplam 2 % 100

AKTS Hesaplama İçeriği Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü Ders Süresi 14 3 42 Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 4 56 Ödevler 0 0 0 Ara Sınavlar 1 1 1 Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1 Kısa Sınav 0 0 0   100 | AKTS Kredisi : 3

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Döküman 1 Tarihî lehçelerin tasnifi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Türk dilinin tarihî dönemleri ile ilgili kaynaklar incelenmeli. Ercilasun, Ahmet Bican (2004). Türk Dili Tarihi, Ankara: Akçağ. 2 Harezm sahası hakkında genel bilgi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi hakkında genel bilgi sahibi olunmalı. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 3 Harezm sahasındaki eserler ve eser üzerinde yapılan çalışmalar. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi eserleri hakkında bilgi sahibi olunmalı. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 4 Harezm sahasındaki eserler ve eser üzerinde yapılan çalışmalar. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi eserleri hakkında bilgi sahibi olunmalı. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 5 Bu saha metinlerini okurken dikkat edilmesi gereken hususlar. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi dil özellikleri bilinmeli. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 6 Bu saha metinlerini okurken dikkat edilmesi gereken hususlar. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi dil özellikleri bilinmeli. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 7 Bu sahanın diğer tarihi sahalarla mukayesesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi dil özellikleri bilinmeli. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 8 Ara Sınav - - 9 Bu sahanın diğer tarihi sahalarla mukayesesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Harezm Türkçesi dil özellikleri bilinmeli. Argunşah, Mustafa -Sağol Yüksekkaya, Gülden -Tabaklar, Özcan (2010). Tarihi Türk Lehçeleri; Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, İstanbul: Kesit. 10 Nehcül-Ferâdîs adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Nehcül-Ferâdîs adlı metni okuyabilmeli. Eckmann, J., Çevriyazı (Tarihsiz). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmahlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu): II Metin, Yay. Semih Tezcan, Hamza Zülfikar, Ankara: TDK Yay. ;Ata, A. (1998). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmaĥlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu). III. Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları:518. 11 Nehcül-Ferâdîs adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Nehcül-Ferâdîs adlı metni okuyabilmeli. Eckmann, J., Çevriyazı (Tarihsiz). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmahlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu): II Metin, Yay. Semih Tezcan, Hamza Zülfikar, Ankara: TDK Yay. ;Ata, A. (1998). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmaĥlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu). III. Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları:518. 12 Nehcül-Ferâdîs adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Nehcül-Ferâdîs adlı metni okuyabilmeli. Eckmann, J., Çevriyazı (Tarihsiz). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmahlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu): II Metin, Yay. Semih Tezcan, Hamza Zülfikar, Ankara: TDK Yay. ;Ata, A. (1998). Nehcü’l-Ferâdîs. Uştmaĥlarnıñ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu). III. Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları:518. 13 Kısasül-Enbiya adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Kısâsül-Enbiyâ adlı metni okuyabilmeli. Ata, Aysu (1997), Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. 14 Kısasül-Enbiya adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Kısâsül-Enbiyâ adlı metni okuyabilmeli. Ata, Aysu (1997), Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. 15 Kısasül-Enbiya adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer lehçeler ile mukayese edilmesi. Anlatım, soru-cevap, tartışma, problem çözme Kısâsül-Enbiyâ adlı metni okuyabilmeli. Ata, Aysu (1997), Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. 16 Yarı Yıl Sonu Sınavı / Final Sınav - -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama 1 Harezm Türkçesi dönemine ait eserleri okuyarak günümüz Türkçesine aktarır. 2 Harezm Türkçesi ile yazılmış eserleri tanır ve eserler hakkında detaylı açıklar. 3 Harezm Türkçesinin Karahanlı Türkçesinden ayrılan özelliklerini açıklar. 4 Harezm Türkçesi’nin ses bilgisini, eklerini ve söz varlığını kavrar. 5 Nehcül-Feradis adlı eserin Türk dili ve dilcilik tarihi açısından önemini kavrar.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 Ö1 5 4 5 5 5 4 3 4 5 4 5 4 3 4 4 3 Ö2 3 4 3 4 4 5 4 5 5 5 4 3 4 5 4 5 Ö3 5 4 5 5 5 4 3 4 5 4 5 4 3 4 4 3 Ö4 3 4 3 4 4 5 4 5 5 5 4 3 4 5 4 5 Ö5 5 4 5 5 5 4 3 4 5 4 5 4 3 4 4 3

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek