ABD DIŞ POLİTİKASI

Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü
ULI14411 4 3+0 3 Seçmeli
Ders Linki (Türkçe) :
Ders Linki (İngilizce) :
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Öğretim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Amacı Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) dış politikasını hem kuramsal hem de tarihsel perspektiften analiz etmek; tarihsel ve güncel meseleler üzerinden ABD dış politikasını şekillendiren aktörleri ve bu politikaların hangi araçlarla uygulandığını incelemektir.
Dersin İçeriği Ders 6 temel bölümden oluşmaktadır: (1) Amerika Kıtası’nın keşfi, ABD kısa tarihi, ABD Anayasası, devlet ve dış politika Kavramları, (2) ABD dış politikasına yönelik teorik yaklaşımlar, büyük stratejiler, ″Amerikan İstisnacılığı″, (3) ABD dış politikasında aktörler, araçlar ve süreçler, (4) 1776’dan günümüze ABD dış politikası ve doktrinler, (5) ABD’nin bölgesel dış politikaları ve (6) ABD dış politikasında güncel meseleler.
Dersin Ön Koşulları -
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Altuğ KOÇ
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Altuğ KOÇ
Dersin Yardımcıları -
Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Steven W. Hook & John Spanier, Amerikan Dış Politikası: İkinci Dünya Savaşından Günümüze, İnkılap Kitabevi.İskender Karakaya (Ed.), ABD Büyük (Grand) Stratejisi: Kavram, Temalar ve Tarihsel Süreç Perspektifinden ABD Dış Politikası, Nobel.Michael Cox & Doug Stokes (Ed.), US Foreign Policy, 3rd Edition, Oxford University Press.
Notlar Bu izlence, dersin içeriği, işleyişi ve temel uygulamalarına ilişkin genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Derslerde ele alınacak konular, dersin temel içeriğini oluşturmakta olup her haftaya ilişkin konu başlıkları ve yararlanılacak kaynaklar aşağıda belirtilmiştir. Listelenen kaynaklar, ders kapsamında ele alınan konuların teorik ve pratik düzlemde nesnel, akademik ve farklı perspektifleri dikkate alan bir biçimde aktarılması ve tartışılması amacıyla kullanılmaktadır, ders sorumlusunun şahsi görüşlerini temsil etmemektedir. Dersin ve akademik dönemin genel seyrine bağlı olarak, haftalık konu sıralamasında ve işlenişinde küçük değişiklikler yapılabilir. Derslerde yoklama alınacaktır. Dersle ilgili duyurular ve ek bilgilendirmeler Teams uygulaması üzerinden takip edilmelidir.
Ölçme Yöntemleri, Ön Hazırlık ve Dokümanlar -
Ödev -

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler% 0
Mühendislik Bilimleri% 0
Mühendislik Tasarımı% 0
Sosyal Bilimler% 100
Eğitim Bilimleri% 0
Fen Bilimleri% 0
Sağlık Bilimleri% 0
Alan Bilgisi% 0
Değerlendirme Ölçütleri
Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Kısa Sınav 0 % 0
Ödev 0 % 0
Devam 0 % 0
Uygulama 0 % 0
Proje 0 % 0
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Arazi Çalışması 0 % 0
Atölye Çalışması 0 % 0
Laboratuvar 0 % 0
Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0
Toplam 2 % 100
AKTS Hesaplama İçeriği
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ara Sınavlar 1 1 1
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1
Ödevler/Seminerler 0 0 0
Kısa Sınav 0 0 0
  114 | AKTS Kredisi : 4

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ölçme Yöntemleri, Ön Hazırlık ve Dokümanlar
1 Ders ve kaynakça tanıtımı, derse giriş. Anlatım ve Tartışma Sözlü anlatım ve temel kaynaklar.
2 Siyasal sistem, devlet, hükümet ve dış politika kavramları. Amerika kıtası ve kolonileşme. Anlatım ve Tartışma Coşkun Can Aktan, Temsili Demokrasilerde İdeal Bir Siyasal Rejim (Hükümet Sistemi) Arayışı, C.8, S.1, 2016, 18-35. Adnan Karataş, Devlet Şekilleri ve Hükümet Sistemleri Türlerinin Ülkelerin Yönetişim Göstergeleri Bakımından Meydana Getirdiği Farklılıkların Belirlenmesi, Asobid, S.6, 2019, 109-148. Fulya Ereker, Dış Politikayı Analiz Etmek: Dış Politika Analizinde Yapan-Yapı Sorunu, Uluslararası İlişkiler, C.9, S.36, 2013, 45-71. Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika örneği (1945-1991), İstanbul Üniversitesi, Doktora Tezi, 2023, 1.1. Siyasal Sistem Bölümü. Rene Remond, ABD Tarihi, İkinci Baskı, Dost Yayınevi, 2018, I. Bölüm: İlk Yerleşimler. Allan Nevins & Henry Steele Commager, ABD Tarihi, 6. Baskı, Doğubatı, 2014, Birinci Bölüm: Kolonilerin Kurulması, İkinci Bölüm: Koloni Çağının Mirası.
3 ABD tarihine genel bakış. Bağımsızlığa giden süreç, bağımsızlık bildirgesi, ABD anayasası ve başkanlık sistemi. Anlatım ve Tartışma Remond, II. Bölüm Bağımsızlık, III. Bölüm Amerika Birleşik Devletleri Anayasası. Nevins & Commager, III. Bölüm İmparatorluk Davası, IV. Bölüm Devrim ve Konfederasyon, V. Bölüm Anayasanın Meydana Getirilmesi. Hasan Buran, Klasik Başkanlık Sistemi ve ABD Uygulaması, Çağdaş Siyasal Sistemler, C.2, Nobel Akademik Yayıncılık, 2020, 466-492. Bülent Coşgun, Başkanlık Sistemlerinde Kuvvetler Ayrılığının Tamamlayıcısı Olarak Denge ve Denetleme Mekanizmaları, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İİBF Dergisi, C.25, S. 1, 2023, 301-324.
4 ABD’nin siyasal, ekonomik ve toplumsal dayanakları. ABD Dış Politikası’na teorik yaklaşımlar ve stratejiler. Anlatım ve Tartışma Gültekin Sümer, Amerikan Dış Politikasının Kökenleri ve Amerikan Dış Politik Kültürü, Uluslararası İlişkiler, C.5, S.19, 2008, 119-144. Steven W. Hook & John Spanier, Amerikan Dış Politikası, Birinci Bölüm Dış Politikaya Amerikan Yaklaşımı 1. Michael Cox & Doug Stokes (ed.), US Foreign Policy, 3rd Edition, Oxford University Press, 1-38. Muhammet Faruk Çakır, Amerikan Dış Politikasında Bir Süreklilik Unsuru: Liberal Değerlerin Yayılması ve Savunulması, Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 11, S. 2, 2021, 124-148.
5 ABD Dış Politikası’nın üretiminde etkili aktörler: Başkan, kongre, danışmanlar, bürokratlar, lobiler, çıkar grupları, kamuoyu. Anlatım ve Tartışma Maxime Lefebvre, Amerikan Dış Politikası, İletişim Yayınları, 2005, Beşinci Bölüm: Eylem Düşünce ve Etki. Emre Hatipoğlu, Amerikan Dış Politikasında Kongre’nin Rolü, Yakın Dönem Amerikan Dış Politikası: Teori ve Pratik (ed. Cenap Çakmak), Nobel Akademi, 2011, 37-55. Lawrence R. Jacobs & Benjamin I. Page, Who Influences U.S. Foreign Policy?, APSR, C. 99, S. 1, 2005, 107-123. Cox & Stokes, 123-170. Steven W. Hook, US Foreign Policy: The Paradox of World Power, Sixth Edition, CQPress, 2020, 1-142.
6 ABD Dış Politikası’nın üretiminde kullanılan araçlar: Askerî güç, ittifaklar, anlaşmalar, ticari ve ekonomik yardımlar. Anlatım ve Tartışma Lefebvre, Altıncı Bölüm Amerika’nın Gücü ve Zayıflıkları. Inderjeet Parmar & Michael Cox (ed.), Soft Power and US Foreign Policy: Theoretical, Historical and Contemporary Perspectives, Routledge, Bölüm 1 & 2, 4-31. Paul R. Viotti, American Foreign Policy and National Security, Cambria Press, 1-184.
7 ABD Dış Politikası’nda “Büyük Strateji” kavramı. Ara sınav öncesi genel tekrar. Anlatım ve Tartışma Murat Ülgül, ABD Dış Politikasında Büyük (Grand Strateji Kavramı), ABD Büyük (Grand) Stratejisi: Kavram, Temalar ve Tarihsel Süreç Perspektifinden ABD Dış Politikası, Nobel, 1-24.
8 Ara Sınavlar - -
9 Ara sınav sorularının gözden geçirilmesi. Bağımsızlıktan Soğuk Savaş Dönemi’ne ABD Dış Politikası ve temel doktrinler. Anlatım ve Tartışma H. W. Brands, Presidential Doctrines: An Introduction, Presidential Studies Quarterly, C. 36, S. 1, 2006, 1-4. Levent Ürer, Woodrow Wilson’un “İdeal” Dünya Tasarımının, Türkiye Cumhuriyetinin Kuruluş Felsefesine Etkileri, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi, S. 28, 2023, 1-22. Hook & Spanier, Amerikan Dış Politikası, İkinci Bölüm: Dünya Savaşından Soğuk Savaş’a, Üçüncü Bölüm: Çevreleme: Teoriden Pratiğe. Cox & Stokes, 39-96. Adam Quinn, US Foreign Policy in Context: National Ideology from the founders to the Bush Doctrine, Routledge, 2010. Mary Ann Heiss, Presidential Cold War Doctrines: What Are They Good For?, Diplomatic History, C. 48, S. 1, 2024, 1-19.
10 Soğuk Savaş sonrası ABD Dış Politikası ve temel doktrinler. Anlatım ve Tartışma Hook & Spanier, Amerikan Dış Politikası, Yedinci Bölüm: Soğuk Savaş’ın Sonu, Sekizinci Bölüm: Amerika’nın Tek Kutuplu Anı; Cox & Stokes, 97-122; Ersoy Önder, Başkanların Doktrinleri Çerçevesinde, ABD’nin Yeni Güvenlik Anlayışı ve Soğuk Barış, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, C.4, S. 1, 2020, 27-39. Kenneth J. Campbell, Once Burned, Twice Cautious: Explaining the Weinberger-Powell Doctrine, Armed Forces & Society, C. 24, S. 3, 1998, 357-374. Şeyda Güdek, ABD’nin Zora Dayalı Dış Politikasında Söylemsel Bir Değişim: 11 Eylül Terörü, C.10, S.4, 2017, 143-158. Colin Dueck, The Biden Doctrine, The Caravan, Hoover Institution, 2024. Michael Anton, The Trump Doctrine, Foreign Policy, S. 232, 2019, 40-47.
11 Bölgesel ABD politikaları 1: Latin Amerika politikası. Anlatım ve Tartışma Mustafa Keskin, ABD’nin Müdahaleci Dış Politikası: Latin Amerika Örneği, Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, C.4, S.1, 70-88; Cox & Stokes, 255-273; Mark Eric Wiliams, Understanding US - Latin American Relations: Theory and History, Routledge, 2012.
12 Bölgesel ABD politikaları 2: Rusya politikası. Anlatım ve Tartışma Cox & Stokes, 219-237; Uğur Tarçın, ABD’den Rusya’ya Ve Rusya’dan Dünyaya Bakış Bir Jeopolitik Satranç İncelemesi, Avrasya İncelemeleri Dergisi, C.10, S.2, 2021, 323-344; Gültekin Sümer, The Impact of the Cold War Legacy on US-Russia Bilateral Relation, Bölgesel Araştırmalar Dergisi, C.4, S.1, 2020, 116-142.
13 Bölgesel ABD politikaları 3: Avrupa politikası. Tarihsel boyutuyla Türkiye-ABD İlişkileri’nin analizi. Anlatım ve Tartışma Cox & Stokes, 196-218; Cengiz Dinç & Nevra Esentürk, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri Arasındaki İlişkide Dönüşümler (2001-2017), Gazi Akademik Bakış, C.11, S.22, 2018, 41-76. Çağrı Erhan, Türk-Amerikan İlişkilerinin Tarihsel Kökenleri, İmge Kitabevi, 2001; Ozan Örmeci, Türk-Amerikan İlişkilerinde 8 Büyük Kriz, IJEASS, C.3, S.2, 2020, 63-84.
14 Bölgesel ABD politikaları 4: Orta Doğu ve Afrika politikası. Anlatım ve Tartışma Cox & Stokes, 173-195; 274-290; Davud Kapucu, ABD’nin Ortadoğu Politikasına Kendi Ulusal Güvenlik Doktrinleri Ekseninde Bir Bakış, Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, C.3, S.2, 2021, 220-234; Mustafa Cüneyt Özşahin, Obama Dönemi ABD’nin Ortadoğu Politikası: Arap Baharı Sürecinde Demokratik Söylem ve Eylem, Ortadoğu Etütleri, C.8, S.2, 2016, 68-95; Muhittin Ataman, Değerler ve Çıkarlar: ABD’nin Ortadoğu Politikasını Belirleyen Temel Unsurlar ve Ülkeler, Ortadoğu Yıllığı, 2006, 401-431; John J. Mearsheimer & Stephen M. Walt, İsrail Lobisi ve Amerikan Dış Politikası, Küre Yayınları, 2009; Ahmet Çelik, ABD’nin Soğuk Savaş’tan İtibaren Afrika Politikasına Dair Bir Değerlendirme, Cappadocia Journal of Area Studies, C.4, S.2, 2022, 194-216; Mehmet Ali Yüksel, Afrika Jeopolitiği ve ABD’nin Afrika Politikası, Turkish Studies, C.11, S.2, 2016, 1389-1408.
15 Bölgesel ABD politikaları 5: Asya ve Uzak Doğu politikası. Güncel gelişmelerin analizi ve dönem sonu değerlendirmesi. Anlatım ve Tartışma Cox & Stokes, 238-254; Eyüp Akpınar, ABD’nin Soğuk Savaş Döneminde Çin, Japonya, Güney Kore ve Kuzey Kore ile İlişkileri Bağlamında Asya-Pasifik Dengeleme Stratejisi, Gaziantep University Journal of Social Sciences, C.19, S.4, 2020, 1626-1648; Zeynel Abidin Durmuş, Soğuk Savaş Sonrası Dönemden Günümüze ABD’nin Asya Pasifik Stratejisi, Novus Orbis, C.5, S.2, 2023, 194-221. Michael Cox, Agonies of Empire: American Power from Clinton to Biden, Bristol University Press, 2022.
16 Final Sınavları - -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama
1 ABD dış politikasına dair temel teorik yaklaşım ve kavramları; tarihsel, toplumsal ve felsefi temelleriyle tanımlayabilmek.
2 ABD dış politikasındaki aktörler ve araçlar hakkında bilgi sahibi olmak.
3 ABD dış politikasının tarihsel sürecine ve Başkanlık Doktrinleri’ne yönelik bilgi sahibi olmak ve analizler geliştirebilmek.
4 ABD’nin farklı bölgelerde izlediği dış politikaları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edebilmek.
5 ABD dış politikasındaki güncel meseleleri akademik düzlemde analiz edip, tartışabilmek.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

  P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Ö1 53334432324
Ö2 43333432324
Ö3 53333432324
Ö4 53334432324
Ö5 53334432324

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek