TOPLUMSAL HAREKETLER

Ders Genel Bilgileri

Ders Kodu AKTS T+U+L Kredi Ders Türü
ULI20307 4 3+0 3 Seçmeli
Ders Linki (Türkçe) :
Ders Linki (İngilizce) :
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Öğretim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Amacı Toplumsal hareketlerin neden ve nasıl ortaya çıktıklarını, hangi motivasyonlarla şekillendiklerini, birey-toplum-devlet düzlemlerinde nasıl algılandıklarını ve farklılaştıklarını; toplumsal hareketler literatüründe yer alan temel teoriler üzerinden ele alarak açıklamak ve tartışmaktır.
Dersin İçeriği Ders 5 temel bölümden oluşmaktadır: (1) siyasal sistem ve meşruiyet, (2) toplumsal hareketlere yönelik temel kavramlar, nedenler, motivasyonlar, (3) birey-toplum-devlet düzlemlerinde toplumsal hareketlerin algılanışı, (4) literatürde yer alan temel toplumsal hareket teorileri ve (5) 20. ve 21. yüzyıl örnekleri üzerinden toplumsal hareketlerde başarı.
Dersin Ön Koşulları -
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Altuğ KOÇ
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Altuğ KOÇ
Dersin Yardımcıları -
Staj Durumu Yok

Dersin Kaynakları

Kaynaklar Charles Tilly, Toplumsal Hareketler (1768-2018), Alfa.Donatella della Porta & Mario Diani, Toplumsal Hareketler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.William G. Martin, Toplumsal Hareketler 1750-2005: Dipten Gelen Dalgalar, Versus Kitap.Talcott Parsons, Toplumsal Eylemin Yapısı Cilt 1 & Cilt 2, Sakarya Üniversitesi Kültür Yayınları.Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi.
Notlar -
Ölçme Yöntemleri, Ön Hazırlık ve Dokümanlar -
Ödev -

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler% 0
Mühendislik Bilimleri% 0
Mühendislik Tasarımı% 0
Sosyal Bilimler% 100
Eğitim Bilimleri% 0
Fen Bilimleri% 0
Sağlık Bilimleri% 0
Alan Bilgisi% 0
Değerlendirme Ölçütleri
Yarı Yıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Kısa Sınav 0 % 0
Ödev 0 % 0
Devam 0 % 0
Uygulama 0 % 0
Proje 0 % 0
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Arazi Çalışması 0 % 0
Atölye Çalışması 0 % 0
Laboratuvar 0 % 0
Sunum/Seminer Hazırlama 0 % 0
Toplam 2 % 100
AKTS Hesaplama İçeriği
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ara Sınavlar 1 1 1
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1
Ödevler/Seminerler 1 6 6
Kısa Sınav 0 0 0
Uygulama (Lab., Atölye, Arazi,… Raporları) 0 0 0
Diğer 0 0 0
  120 | AKTS Kredisi : 4

Ders Konuları

Hafta Konu Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ölçme Yöntemleri, Ön Hazırlık ve Dokümanlar
1 Ders ve kaynakça tanıtımı, derse giriş. Anlatım ve Tartışma Sözlü anlatım ve temel kaynaklar.
2 Siyasal sistem nedir? Meşruiyet ve otoritenin kaynakları nelerdir? Siyasal sistemlerde meşruiyet krizlerinin ortaya çıkışı. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 1-64. Mehmet Ali Ağaoğulları (Ed.), Sokrates’ten Jakobenlere Batı’da Siyasal Düşünceler, İletişim Yayınları, 401-456. Coşkun Can Aktan, Temsili Demokrasilerde İdeal Bir Siyasal Rejim (Hükümet Sistemi) Arayışı, Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, C.8, S.1, 2016, 18-35. Adnan Karataş, Devlet Şekilleri ve Hükümet Sistemleri Türlerinin Ülkelerin Yönetişim Göstergeleri Bakımından Meydana Getirdiği Farklılıkların Belirlenmesi, Asobid, S.6, 2019, 109-148. A. Ersin Bayra, Liberal Demokrasinin Meşruiyet Krizine Bir Çözüm Önerisi Olarak Akışkan Demokrasi: Değeri ve Ulusal Ölçekte Uygulanabilirliği, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 10, S. 2, 2022, 659-689.
3 Toplumsal hareketlere yönelik temel aktörler ve kavramlar: Bireyler, toplumlar, kitleler, kalabalıklar ve devlet. Toplumsal hareketlerin ortaya çıkış nedenleri, motivasyonları. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 65-78. Charles Tilly, Toplumsal Hareketler (1768-2018), 25-88. Hank Johnston, Enrique Larana, Joseph R. Gusfrield, Kimlikler, Şikâyetler ve Yeni Sosyal Hareketler, Yeni Sosyal Hareketler, Kaknüs Yayınları, 131-161. Ayşegül Dede, Toplumsal Hareketleri Dönüştüren Bir Olgu Olarak Kimlik Talebi, Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, C. 2, S. 11, 2018, 24-44. Ceren Avcil, Yeni Toplumsal Hareketlerde Kimlik Taleplerinin Dönüşümü, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, C. 11, S. 2, 2022, 1089-1112.
4 Bireysellikten kitleselliğe: Toplumsal hareket teorilerine giriş ve devrim. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 65-78. Charles Tilly, 89-180.
5 Kitlesel eylemin yapı taşları: Gündelik direniş ve yerel hareketler. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 74-78. Utku Özmakas, ’Gündelik Direniş’ ve Direnişin Koordinatları, Alternatif Politika, C. 11, S. 3, 2019, 651-674 İlayda Giritli, Proletaryanın Doğuşu ve Mücadelesine Yakından Bakış: “İngiliz İşçi Sınıfının Oluşumu”, Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, S. 22, 2023, 149-155.
6 İrrasyonel vurgu: Kolektif davranış teorisi. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 79-81. Çağrı Kaderoğlu Bulut, Yeni Toplumsal Hareket Tartışmalarında Amerikan Ekolü: Kaynak Mobilizasyonu ve Siyasi Fırsat Yaklaşımları, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, S. 39, 2014, 48-67.
7 Algılara atıf: (Göreli) Yoksunluk teorisi. Ara sınav öncesi genel tekrar. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 81-83. Ahmet Günay, Göreli Yoksunluk: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması, İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, C. 7, S. 17, 2022, 202-211.
8 Ara Sınav - -
9 Ara sınav sorularının gözden geçirilmesi. Sınıfsal yorum: Çatışma teorisi. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 83-85. İnan Akdağ, Çatışma Teorisi Bağlamında Tarihsel-Toplumsal Çatışmanın Değişen Biçimleri Üzerine Bir İnceleme, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, C. 15, S. 10, 2020, 5231-5251. İlhan Bingöl, Toplumsal Teoride Çatışmanın Klasik Kökleri Üzerine Bir Değerlendirme: Karl Marx, Max Weber, Georg Simmel, Akademik Matbuat, C. 6, S. 1, 2022, 111-136.
10 Paradigmada değişim: Yeni toplumsal hareketler. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 85-88. İsmail Hira, Yeni Toplumsal Hareketler: Politik Öncelikten Kimlik Vurgusuna, Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, C. 11, S. 1, 2016, 143-156. Hayriye Özen, Meydan Hareketleri ve ‘Eski’ ve ‘Yeni’ Toplumsal Hareketler, Mülkiye Dergisi, C. 39, S. 2, 2015, 11-40. Çağrı Kaderoğlu Bulut, Yeni Toplumsal Hareket Tartışmalarında Amerikan Ekolü: Kaynak Mobilizasyonu ve Siyasi Fırsat Yaklaşımları, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, S. 39, 2014, 48-67. Elif Topal Demiroğlu, Yeni Toplumsal Hareketler: Bir Literatür Taraması, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, C. 2, S. 1, 2014, 133-144.
11 Rasyonel tepki: Kolektif eylem ve kaynak seferberliği teorileri. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 88-90. Enes Abanoz, Cem S. Sütcü, Sosyal Ağlarda Kolektif Eylem Eşik Modeli Üzerine Bir Çalışma, Gaziantep University Journal of Social Sciences, C. 17, S. 1, 2018, 53-69. Çağrı Kaderoğlu Bulut, Yeni Toplumsal Hareket Tartışmalarında Amerikan Ekolü: Kaynak Mobilizasyonu ve Siyasi Fırsat Yaklaşımları, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, S. 39, 2014, 48-67. Ahmet Uysal, Toplumsal Hareketler İçin Kaynak Yaratma ve Kullanma Stratejileri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 10, S. 2, 2009, 217-238.
12 İktidar zafiyeti: Siyasi fırsatlar/süreç kuramı. Yorumlama şeması: Çerçeveleme yaklaşımı. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 90-95. Mehmet Salih Güran, Hüseyin Özarslan, Çerçeveleme Teorisi ve Toplumsal Hareketler, Erciyes İletişim Dergisi, C. 4, S. 1, 2015, 36-50. Çağrı Kaderoğlu Bulut, Yeni Toplumsal Hareket Tartışmalarında Amerikan Ekolü: Kaynak Mobilizasyonu ve Siyasi Fırsat Yaklaşımları, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, S. 39, 2014, 48-67.
13 Sistem/Yapı Analizi: Devlet Merkezci ve Siyasi Kurumsalcı Teori Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi, 95-107.
14 Toplumsal hareketlerde başarı ölçülebilir mi? Kısaca 20. Yüzyıl Orta Amerika Krizi ve sonuçları. Anlatım ve Tartışma Altuğ Koç, Şiddete Dayalı Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışında Siyasal Sistemin Rolü: Latin Amerika Örneği, Doktora Tezi.
15 21. Yüzyıl toplumsal krizleri ve dijital çağda toplumsal hareketler. Final sınavı öncesi genel tekrar. Anlatım ve Tartışma Charles Tilly, 260-301. Manuel Castells, İsyan ve Umut Ağları: İnternet Çağında Toplumsal Hareketler, Koç Üniversitesi Yayınları.
16 Final Sınavı - -

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

# Açıklama
1 Siyasal sistem, meşruiyet ve otorite kavramları hakkında bilgi sahibi olmak.
2 Toplumsal hareketlerin nedenleri ve motivasyonları konusunda bilgi sahibi olmak.
3 Toplumsal hareket aktörleri hakkında bilgi sahibi olmak.
4 Temel toplumsal hareket teorileri hakkında bilgi sahibi olup, toplumsal hareketleri analiz edebilmek.
5 Farklı tarih ve mekanlarda yaşanan ve yaşanacak olan toplumsal hareketlere yönelik akademik analizler geliştirebilmek.

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

  P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Ö1 55323323422
Ö2 44423323432
Ö3 44423323432
Ö4 44424434553
Ö5 44424544553

Katkı Düzeyi: 0:Yok     1:Çok Düşük     2:Düşük     3:Orta     4:Yüksek     5:Çok Yüksek